3. „Dlaczego tak trudno przestać? Biologia uzależnień”

Wykładowca: dr Bartosz Osuch

Termin: środa, 23 września 2026 r. – godz. 12:00 do 13:30

Opis: Dlaczego tak trudno przestać? Czy uzależnienie to kwestia słabej woli, czy raczej efekt zmian zachodzących w mózgu? W trakcie wykładu przyjrzymy się biologicznym mechanizmom uzależnień i spróbujemy odpowiedzieć na pytanie: co sprawia, że tak łatwo wpaść w nałóg i tak trudno się z niego wydostać? Punktem wyjścia będzie układ nagrody i rola dopaminy w odczuwaniu przyjemności. Następnie omówimy, jak mózg adaptuje się do powtarzanej ekspozycji na substancje psychoaktywne oraz dlaczego stres i aktywacja osi podwzgórze–przysadka–nadnercza zwiększają ryzyko nawrotów. W dalszej części zobaczymy, że uzależnienie to nie tylko zmiany w komunikacji między neuronami, ale także zaburzenia metabolizmu komórek mózgu. Szczególną uwagę poświęcimy szlakowi kynureninowemu – jednemu z głównych szlaków metabolizmu tryptofanu – oraz jego roli w regulacji stanu zapalnego, odpowiedzi na stres i funkcjonowania mózgu. Omówimy również, w jaki sposób stres oksydacyjny i dysfunkcja mitochondriów mogą wpływać na pracę komórek nerwowych i przyczyniać się do utrwalania biologicznych mechanizmów uzależnienia. Ostatecznie zobaczymy, że uzależnienie jest złożonym zjawiskiem biologicznym, obejmującym współdziałanie wielu układów – od mechanizmów nagrody, przez stres, aż po metabolizm komórkowy. Zrozumienie tych procesów pozwala spojrzeć na uzależnienie nie tylko jak na problem behawioralny, ale także konsekwencję zmian zachodzących w mózgu.

Miejsce spotkań: ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa. Sala im. Erazma Majewskiego nr 300 (3. piętro)