Menu

Sprawozdanie za rok 2015

|

(wybrane informacje)

 

Dyrektor Prof. dr hab. Jacek Skomiał (od 20.05.2015)

Prof. dr hab. Tomasz Misztal (do 19.05.2015)

Z-ca dyrektora ds. naukowych Dr hab. inż. Andrzej P. Herman, prof. nadzw. (od 24.06.2015)

Prof. dr hab. Jacek Skomiał (do 19.05.2015)

Z-ca dyrektora ds. adm.-techn. Dr hab. Grzegorz Skiba, prof. nadzw.

Przewodnicząca Rady Naukowej Prof. dr hab. Małgorzata Szumacher-Strabel

 

Zatrudnienie:

na dzień 31 grudnia 2015  r.: ogółem  92 pracowników, w tym 35 pracowników naukowych

Pracownicy naukowi
razem profesorowie zwyczajni profesorowie nadzwyczajni adiunkci asystenci
35 6 10 15 4

 

Tytuły i stopnie naukowe otrzymane przez pracowników placówki

Stopień naukowy doktora habilitowanego:

 

  • Andrzej P. Herman – stopień doktora habilitowanego w dziedzinie nauk biologicznych w dyscyplinie biologia, specjalność – neuroendokrynologia; za osiągnięcia, w tym cykl publikacji pt. „Rola interleukiny -1β w mechanizmie hamowania sekrecji GnRH i LH u owcy w czasie ostrego i przedłużonego stanu zapalnego. Badania in vitro i in vivo”. Uchwała nr 38 Rady Wydziału Biologii i Biotechnologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 14 maja 2015 r.

 

Stopień naukowy doktora nauk rolniczych w dyscyplinie zootechnika:

 

  • Magdalena Cieślak – na podstawie pracy doktorskiej pt. „Stresogenny wpływ wczesnego przerwania odchowu przy matce na wydzielanie hormonów gonadotropowych w trakcie rozwoju jagniąt”; promotor: dr hab. Marta Wańkowska. Uchwała Rady Naukowej Instytutu Fizjologii i Żywienia Zwierząt im. Jana Kielanowskiego PAN w Jabłonnie z dnia 23 czerwca 2015 r.
  • Małgorzata Hasiec – na podstawie pracy doktorskiej pt. „Rola salsolinolu w regulacji aktywności sekrecyjnej układu podwzgórze-przysadka-nadnercza u owcy w laktacji”; promotor: prof. dr hab. Tomasz Misztal. Uchwała Rady Naukowej Instytutu Fizjologii i Żywienia Zwierząt im. Jana Kielanowskiego PAN w Jabłonnie z dnia 24 listopada 2015 r. (wyróżnienie)
  • Karolina Haziak – na podstawie pracy doktorskiej pt. „Lipopolisacharyd jako bezpośredni modulator aktywności układu podwzgórzowo-przysadkowo-gonadotropowego u owcy – badania in vivo oraz in vitro”; promotor: dr hab. Dorota Tomaszewska-Zaremba. Uchwała Rady Naukowej Instytutu Fizjologii i Żywienia Zwierząt im. Jana Kielanowskiego PAN w Jabłonnie z dnia 24 lutego 2015 r. (wyróżnienie)
  • Katarzyna Stan-Głasek – na podstawie pracy doktorskiej pt. „Zdolność wykorzystania sacharozy i polimerów fruktozy przez bakterie żwaczowe szczepu k3 Pseudobutyrivibrio ruminis”; promotor: prof. dr hab. Tadeusz Michałowski. Uchwała Rady Naukowej Instytutu Fizjologii i Żywienia Zwierząt im. Jana Kielanowskiego PAN w Jabłonnie z dnia 23 czerwca 2015 r. (wyróżnienie)

 

Zestawienie informacji o publikacjach Instytutu w 2015 r.

Publikacje wydane drukiem, ogółem 120 z tego:

• Prace oryginalne 39 (w tym z listy MNiSW cz. A - 37)

• Prace przeglądowe 3 (w tym z IF - 2)

• Rozdziały w książkach 10

• Rozprawy doktorskie 4

• Referaty i doniesienia konferencyjne

- konferencje międzynarodowe 55

- konferencje krajowe 7

• Artykuły popularno-naukowe 1

• Inne publikacje 1

Redakcje książek 1

NAJWAŻNIEJSZE OSIĄGNIĘCIA

I. Prowadzone od lat badania nad wartością odżywczą i energetyczną pasz, stanowiły podstawę do opracowania zaleceń żywieniowych dla różnych gatunków zwierząt gospodarskich. W roku 2015 nakładem Instytutu, ukazało się drugie wydanie opracowania pt. "Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla świń", praca zbiorowa pod redakcją prof. Eugeniusza R. Greli i prof. Jacka Skomiała. Opracowanie to zawiera aktualne zalecenia żywieniowe i dane dotyczące wartości pokarmowej pasz dla świń. W kolejnych rozdziałach opisywane są czynniki warunkujące zapotrzebowanie różnych grup produkcyjnych świń, następnie wielkość tego zapotrzebowania w zależności od intensywności użytkowania. Na uwagę zasługuje opis znaczenia poszczególnych składników odżywczych a także substancji antyodżywczych zawartych w paszach. Opracowanie kończą tabele składu pasz, w których podano także współczynniki strawności składników odżywczych, włączając aminokwasy. Nakład pierwszego wydania został bardzo szybko wyczerpany i napływały pytania o kolejne. Po wprowadzeniu uzupełnień, zespół autorów pod tą samą redakcją przygotował kolejne wydanie, które zostało entuzjastycznie przyjęte w środowisku naukowymi i akademickim, jak również przez producentów trzody chlewnej.

 

II. W badaniach zespołu z Zakładu Przemiany Białka i Energii stwierdzono, że dodanie mikrobiologicznej fitazy do paszy, szczególnie w przypadku bardzo małych świń (odsadzonych prosiąt) pozwala zrezygnować z dodatku nieorganicznych form fosforu bez pogorszenia tempa wzrostu, zawartości składników mineralnych i gęstości kości oznaczonych metodą podwójnej wiązki promieniowania rentgenowskiego (DXA) oraz wytrzymałości kości oznaczonej metodą trójpunktowego testu zginania.

Dr hab. G. Skiba i wsp. – badania statutowe - temat II.2.1

 

III. Prace prowadzone również przez Zakład Przemiany Białka i Energii we współpracy z Laboratorium Biologii Molekularnej Instytutu wykazały, że ekspresja genów SCD, FABP4 i PPARG kodujących enzymy biorące udział w metabolizmie tłuszczu zależy w większym stopniu od typu metabolizmu badanego mięśnia i czynników genetycznych związanych z otłuszczeniem tuszy niż intensywności żywienia. W związku z tym, badając ekspresję tych genów powinno się brać pod uwagę przede wszystkim typ metabolizmu badanego mięśnia i czynniki genetyczne, a w dalszej kolejności intensywność żywienia.

Projekt „Biożywność - innowacyjne funkcjonalne produkty pochodzenia zwierzęcego”; podzadanie 3.2. kier. prof. S. Raj oraz badania statutowe - temat II.2.1.

 

IV. W związku z poszukiwaniem źródeł białka paszowego, alternatywnych dla poekstrakcyjnej śruty sojowej, pochodzącej z roślin GM oraz procesów technologicznych mogących poprawić wartość odżywczą pasz, w Zakładzie Podstaw Żywienia Zwierząt Monogastrycznych podjęto badania nad zastosowaniem mikronizowanych i surowych nasion łubinu wąskolistnego. Wysoki udział surowych lub mikronizowanych nasion łubinu wąskolistnego w mieszankach dla świń we wczesnym okresie poodsadzeniowym zmniejsza przyrost masy ciała, wpływa negatywnie na stan bariery ochronnej jelita cienkiego oraz hamuje aktywność flory bakteryjnej w jelicie grubym. Z przeprowadzonych badań wynika, że nie można całkowicie zastąpić poekstrakcyjnej śruty sojowej krajowymi źródłami białka, a tym samym całkowicie wyeliminować materiałów paszowych pochodzących z roślin modyfikowanych w odchowie świń.

Taciak M. i wsp. – badania statutowe- temat I.2.

 

V. Zespół z Zakładu Fizjologii Żywienia Zwierząt Przeżuwających pod kierunkiem prof. dr hab. Mariana Czauderny ustalił, że dodatek 0,1% kwasu karnozynowego (KK) oraz 0,35 ppm Se w postaci selenianu do dawki pokarmowej zawierającej 1% oleju rybnego (OF) i 2% oleju rzepakowego (OR) zmniejsza wydajność powstawania metanu oraz dwutlenku węgla (gazy cieplarniane) w żwaczu jagniąt w porównaniu z grupami kontrolnymi. Dodanie jedynie KK do dawki z dodatkiem OF i OR najwydatniej poprawia jakość sensoryczną mięsa oraz zwiększa zawartość prozdrowotnych kwasów tłuszczowych i egzogennych aminokwasów w mięsie jagniąt.

Prof. dr hab. Marian Czauderna – grant Nr 2013/09/B/NZ9/00291 OPUS
Prof. dr hab. Marian Czauderna i wsp. – badania statutowe – temat nowy II.1.1

 

VI. Grupa badawcza z Zakładu Fizjologii Żywienia Zwierząt Przeżuwających pod kierunkiem dr Renaty Miltko przeprowadziła pionierskie prace mające z celu scharakteryzowanie fauny żwaczowej rodzimych przeżuwaczy. Na podstawie analizy mikroskopowej wykazano, zróżnicowany skład i gęstość populacji mikrofauny jeleniowatych żyjących w stanie wolnym na terenie Polski; są to pierwsze badania tego typu. Największą liczebność orzęsków stwierdzono w płynie żwacza sarny europejskiej, (należy jednak zaznaczyć, że pierwotniaki występowały tylko u dwóch spośród dziesięciu badanych osobników), następnie daniela europejskiego, najmniejszą zaś – jelenia szlachetnego. Odwrotną zależność zaobserwowano w przypadku oznaczeń jakościowych, które wykazały obecność przedstawicieli rodziny Ophryoscolecidae należących do 3 rodzajów: Entodinium, Diplodinium i Epidinium (jeleń), 2 rodzajów: Entodinium i Epidinium (daniel) oraz rodzaju: Entodinium (sarna). Przeprowadzone badania mają charakter badań podstawowych, jednak z uwagi na rosnące zainteresowanie hodowlą fermową danieli i jeleni, mogą stanowić cenne informacje dla hodowców.

Dr Renata Miltko i wsp. – badania statutowe – temat kontynuowany I.4.1

 

VII. W badaniach zespołu z Zakładu Endokrynologii wykazano, że salsolinol (pochodna dopaminy), działając na poziomie ośrodkowego układu nerwowego owcy w laktacji, stymuluje syntezę i uwalnianie oksytocyny (OT). W wyniku dokomorowych infuzji salsolinolu stwierdzono wzrost ekspresji genu OT oraz genu kluczowego enzymu odpowiedzialnego za jej syntezę w jądrze nadwzrokowym i przykomorowym oraz w części nerwowej przysadki mózgowej. Ponadto, salsolinol stymulował uwalnianie OT do krwi obwodowej. Powyższe dane sugerują pośrednictwo OT w mechanizmie stymulowania prolaktyny przez salsolinol.

Dr Konrad Górski - Grant Nr N N311 517140

 

VIII. W pracach prowadzonych również w Zakładzie Endokrynologii wykazano, że obestatyna, hormon obwodowy o działaniu anoreksygennym, moduluje aktywność sekrecyjną kluczowych hormonów osi gonadotropowej, zarówno na poziomie podwzgórza, jak i przysadki mózgowej. Zaobserwowano zmiany w ekspresji genu GnRH i genów układu generatora pulsów GnRH w podwzgórzu, oraz ekspresji genów LH, FSH i receptora GnRH w przedniej części przysadki. Obestatyna wpłynęła także na magazynowanie LH i FSH w komórkach gonadotropowych przysadki i pulsacyjne uwalnianie LH do krwi obwodowej. Otrzymane dotychczas wyniki sugerują hamujące działanie obestatyny na aktywność sekrecyjną osi GnRH/LH.

Dr hab. Anna Wójcik-Gładysz i wsp. – badania statutowe – temat kontynuowany III.1.2.

 

IX. W badaniach przeprowadzonych przez zespół z Zakładu Neuroendokrynologii wykazano, że transkrypcja genów SF-1 i β-kateniny w przednim płacie przysadki samic szczura in vivo zależy od aktywności neuronów GnRH w podwzgórzu i wymaga aktywacji receptora GnRH w komórkach gonadotropowych. Wzrostowi ekspresji mRNA dla genów SF-1 i β-kateniny towarzyszyła też translacja tych białek, czego wyrazem była ich ekspresja w komórkach gonadotropowych. Otrzymane dane wskazują, że homeostaza układu SF1/beta kateniny/Dax-1 niezbędnego do pełnej aktywacji promotorów czterech genów gonadotropowych jest wypadkową oddziaływań neuroendokrynnych na poziomie układu endogennych neuronów GnRH w podwzgórzu. Wykazano także, że regulacyjne oddziaływanie GnRH, kisspeptyny 1-10 i RFRP3 na aktywność tego układu odbywa się niezależnie nie tylko na poziomie ekspresji specyficznych genów, lecz także poprzez postranskrypcyjną modulację długości ogona poly (A) dla poszczególnych mRNA. Regulacja długości ogona poly(A) wpływa na stabilność specyficznego mRNA i w konsekwencji stanowi posttranskrypcyjny mechanizm wpływający na wydajność translacyjną genu.

Dr inż. Marlena Zielińska-Górska - Projekt Nr 2012/05/D/NZ9/02292 SONATA 5

 

X. W badaniach prowadzonych w Laboratorium Biologii Molekularnej nad mechanizmami, poprzez które stan zapalny zaburza nocną sekrecję melatoniny wykazano, że jednym z mediatorów zaangażowanych w ten proces może być prozapalna cytokina – interleukina (IL)-1β. Stwierdzono, że centralna iniekcja tego białka do III komory mózgu zmniejsza sekrecję melatoniny z szyszynki owcy. Uzyskane wyniki sugerują także, że IL-1β obniża poziom serotoniny w pinealocytach szyszynki. Ponieważ serotonina jest jednym z substratów szlaku syntezy melatoniny, zmieszenie jej biodostępności w szyszynce może być istotnym mechanizmem, poprzez który IL-1β hamuje sekrecję melatoniny. Chociaż badania te mają charakter podstawowy, to uzyskane wyniki mogą przyczynić się do opracowania nowych, skuteczniejszych terapii zaburzeń snu.

Dr hab. inż. Andrzej P. Herman - Projekt Nr 2011/03/D/NZ9/04021 SONATA